Duizeligheid
Duizeligheid is een algemene term die wordt gebruikt om verschillende sensaties te beschrijven, zoals een flauw, duizelig, verward of onvast gevoel. Wanneer duizeligheid het valse gevoel creëert dat de omgeving of de persoon zelf aan het draaien is, wordt dit duizeligheid genoemd. Duizeligheid is een van de meest voorkomende redenen waarom volwassenen medische hulp zoeken. Hoewel duizeligheid zeer desoriënterend kan zijn en het risico op vallen kan vergroten, is duizeligheid zelf eerder een symptoom dan een ziekte. De meeste episodes zijn tijdelijk en worden veroorzaakt door kleine problemen zoals uitdroging of veranderingen in de bloeddruk die verband houden met veranderingen in houding, maar aanhoudende duizeligheid vereist een passende klinische evaluatie.
Hoe het symptoom aanvoelt:
Duizeligheid kan zich manifesteren als een gevoel van duizeligheid, waarbij je zich flauw voelt of het gevoel hebt het bewustzijn te verliezen, vaak als je snel opstaat. Als alternatief kunnen ze zich uiten in de vorm van duizeligheid, gekenmerkt door een duidelijk gevoel van rotatie van de omgeving of van zichzelf. Je kunt zich ook wankel voelen tijdens het lopen, evenwichtsverlies of het gevoel hebben dat je zweeft. Duizeligheid kan gepaard gaan met lichte misselijkheid, zweten of een tijdelijk gevoel van verstopte oren.
Mogelijke veelvoorkomende oorzaken
Uitdroging
Onvoldoende vochtinname vermindert het bloedvolume, wat een daling van de bloeddruk en een tijdelijke vermindering van de zuurstoftoevoer naar de hersenen kan veroorzaken, waardoor duizeligheid ontstaat.
Het is geschikt als je zich duizelig voelt, een droge mond heeft, erg dorstig bent en het gevoel aanzienlijk verbetert na rust en het drinken van water.
Drink vloeistoffen en rust op een koele plaats. Raadpleeg een arts als je de vloeistoffen niet binnen kunt houden als gevolg van braken of als de duizeligheid aanhoudt.
Goedaardige positieduizeligheid (BPPV)
Kleine calciumcarbonaatkristallen in het binnenoor komen los en komen terecht in de halfcirkelvormige kanalen, waardoor onjuiste bewegingssignalen naar de hersenen worden gestuurd en een draaierig gevoel ontstaat.
Het is geschikt als je een duidelijk gevoel van draaiduizeligheid voelt dat minder dan een minuut duurt, veroorzaakt door veranderingen in de stand van het hoofd (zoals zich omdraaien in bed).
Raadpleeg een huisarts of een KNO-arts. BPPV kan effectief op kantoor worden behandeld door middel van fysieke manoeuvres (zoals de Epley-manoeuvre).
Orthostatische hypotensie
Een plotselinge, tijdelijke daling van de bloeddruk die optreedt wanneer je snel opstaat vanuit een zittende of liggende positie, waardoor de bloedtoevoer naar de hersenen kortstondig wordt verminderd.
Het is geschikt als je direct na het opstaan een kort gevoel van duizeligheid voelt of enkele seconden donkere vlekken ziet.
Sta langzaam op uit zitten of liggen. Raadpleeg een arts als orthostatische duizeligheid vaak voorkomt, vallen veroorzaakt of tot flauwvallen leidt.
Alarmsignalen voor noodgevallen
Als je een of meer van de volgende alarmsignalen ervaart, neem dan onmiddellijk contact op met de hulpdiensten of ga naar de dichtstbijzijnde spoedeisende hulp:
- Duizeligheid gepaard gaande met flauwvallen (verlies van bewustzijn)
- Duizeligheid met plotselinge zwakte, gevoelloosheid of tintelingen in het gezicht, de arm of het been
- Duizeligheid met moeite met spreken, onduidelijke spraak of verwarring
- Duizeligheid gepaard met pijn op de borst, benauwdheid of kortademigheid
- Duizeligheid met plotselinge veranderingen in het gezichtsvermogen, dubbelzien of moeite met lopen
- Duizeligheid die plotseling begint na hoofdletsel of lichamelijk letsel
Tips voor zelfcontrole en observatie
- Houd een logboek bij van wanneer de duizeligheid optreedt, hoe lang deze duurt en wat je aan het doen was toen de duizeligheid voor het eerst begon.
- Volg je hydratatieniveaus, voedselinname, cafeïneconsumptie en slaapduur.
- Merk op of de duizeligheid aanvoelt als een licht gevoel in het hoofd (zwak voelen) of een draaierig gevoel (vertigo).
- Noteer of de duizeligheid gepaard gaat met andere symptomen, zoals misselijkheid, tinnitus (oorsuizen) of gehoorverlies.
Vragen om aan je arts te stellen
- Geeft duizeligheid je het gevoel dat je op het punt staat flauw te vallen, of heeft je het gevoel dat de kamer draait?
- Treedt het gevoel op als je snel opstaat of je hoofd in een bepaalde richting beweegt?
- Heeft je last gehad van flauwvallen, pijn op de borst of zwakte in je ledematen?
Veelgestelde vragen
Duizeligheid is een gevoel van flauwte of duizeligheid, vaak gekoppeld aan veranderingen in de bloeddruk of uitdroging. Vertigo is een specifiek type duizeligheid dat wordt gekenmerkt door een ronddraaiend gevoel, waarbij je het gevoel heeft dat je of je omgeving beweegt, meestal als gevolg van een evenwichtsprobleem in het binnenoor.
Angst kan hyperventilatie (snelle, oppervlakkige ademhaling) veroorzaken, waardoor het kooldioxidegehalte in het bloed wordt verlaagd en de bloedtoevoer naar de hersenen wordt verminderd, waardoor duizeligheid ontstaat. Bovendien komen bij angst stresshormonen vrij die de evenwichtscentra in de hersenen beïnvloeden.
Als je ernstige, plotselinge of zorgwekkende symptomen ervaart, neem dan contact op met je plaatselijke hulpdienst. In Nederland en de Europese Unie is het alarmnummer 112. Ben je in een ander land, gebruik dan het lokale alarmnummer. Je moet onmiddellijk medische hulp inroepen als duizeligheid gepaard gaat met waarschuwingssignalen zoals flauwvallen, pijn op de borst, kortademigheid, plotselinge gevoelloosheid of zwakte aan één kant van het lichaam, moeite met spreken of verwarring.
