Tổng quan triệu chứng
Chóng mặt (Dizziness / Vertigo) là thuật ngữ mô tả cảm giác rối loạn định hướng không gian, bao gồm cảm giác đồ vật xung quanh xoay tròn ảo giác (Vertigo) hoặc cảm giác lâng lâng choáng váng sắp ngất (Lightheadedness).
Cảm giác thực tế của cơ thể
Cảm giác nhà cửa quay cuồng chao đảo như ngồi trên thuyền gặp sóng lớn, mất thăng bằng đứng không vững, hoa mắt tối sầm mặt mũi khi thay đổi tư thế, kèm buồn nôn.
Các nguyên nhân thường gặp & Phân tích
Chóng mặt kịch phát tư thế lành tính (BPPV - Sỏi tai)
Viêm thần kinh tiền đình hoặc Bệnh Meniere
Hạ huyết áp tư thế đứng (Orthostatic Hypotension)
Thiếu máu não thoáng qua (TIA) hoặc Đột quỵ tiểu não
⚠️ Dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm (Cần đi cấp cứu ngay)
- Chóng mặt xuất hiện đột ngột kèm dấu hiệu BE FAST: Méo mặt, yếu tay chân một bên, nói ngọng khó diễn đạt hoặc mất thị lực
- Chóng mặt kèm đau đầu dữ dội vùng sau gáy, không thể tự đứng vững hoặc đi lại loạng choạng ngã chúi
- Chóng mặt kèm mất thính lực hoàn toàn một bên tai đột ngột (Điếc đột ngột cần cấp cứu trong 72 giờ)
- Chóng mặt kèm nhìn đôi (thấy một vật thành hai hình ảnh - Diplopia) hoặc nuốt nghẹn khó nuốt
Hướng dẫn tự chăm sóc & Theo dõi tại nhà
- Khi cơn chóng mặt xuất hiện, hãy ngồi hoặc nằm xuống ngay lập tức trên mặt phẳng an toàn, nhắm mắt lại và tránh cử động đầu đột ngột.
- Chuyển đổi tư thế chậm rãi: Khi ngủ dậy nên ngồi tại mép giường 1-2 phút trước khi đứng thẳng dậy.
- Bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng có thể thực hiện Nghiệm pháp tái định vị sỏi tai Epley giúp điều trị dứt điểm BPPV chỉ trong vài phút mà không cần dùng thuốc.
Câu hỏi nên chuẩn bị trước khi gặp bác sĩ
- Cơn chóng mặt của tôi là do sỏi tai tiền đình (BPPV) hay do thiếu máu não?
- Nghiệm pháp Epley có phù hợp để điều trị trường hợp của tôi không?
- Tôi cần làm các bài tập phục hồi chức năng tiền đình nào tại nhà để phòng ngừa tái phát?
