Nekpijn
Nekpijn is een veel voorkomend symptoom dat de cervicale wervelkolom, spieren, ligamenten en zenuwen in het nekgebied aantast. Omdat de nek het gewicht van het hoofd ondersteunt en een breed bewegingsbereik mogelijk maakt, is deze zeer gevoelig voor spanning, letsel en slijtage. Nekpijn kan variëren van een milde, vervelende pijn tot een ernstige, scherpe of uitstralende pijn die je vermogen om je hoofd te draaien beperkt. Hoewel de meeste nekpijn van spieroorsprong is en wordt veroorzaakt door een slechte houding of kleine inspanningen, vereist aanhoudende pijn, die ontstaat na een trauma of nekstijfheid, vergezeld van neurologische symptomen, klinische evaluatie om compressie van het ruggenmerg of de zenuwen of systemische infecties uit te sluiten.
Hoe het symptoom aanvoelt:
Nekpijn kan zich uiten als een doffe pijn of stijfheid die het moeilijk maakt om je hoofd heen en weer te draaien of op en neer te kijken. Het kan zich ook manifesteren als een scherpe, stekende pijn op een specifieke plek, of als een brandend of tintelend gevoel dat uitstraalt naar de schouder, arm of hand (cervicale radiculopathie). Je kunt last krijgen van spierspasmen in je nek en schouders, spanningshoofdpijn aan de basis van je schedel of een algemeen gevoel van vermoeidheid en zwakte in je bovenlichaam.
Mogelijke veelvoorkomende oorzaken
Spierbelasting of een slechte houding
Langdurige spanning op de nekspieren, vaak als gevolg van vooroverbuigen, leunen over een computerscherm, neerkijken op een smartphone ('tekstnek'), slapen in een ongemakkelijke houding of stress.
Het treedt op als de pijn een doffe pijn is, gepaard gaand met spierstijfheid en knopen, verergert na langdurig zitten of voor het scherm, en niet uitstraalt naar de armen.
Breng voorzichtig warmte of ijs aan, voer lichte rek- en strekoefeningen uit, verbeter de ergonomie van de werkplek en neem regelmatig een pauze. Raadpleeg een arts als de pijn langer dan twee weken aanhoudt.
Cervicale artrose (cervicale spondylose)
Leeftijdsgebonden slijtage van de schijven en gewrichten van de cervicale wervelkolom, wat kan leiden tot afbraak van het kraakbeen, botsporen en vernauwing van het wervelkanaal.
Het treedt op als pijn en stijfheid zich geleidelijk ontwikkelen, verergert als je hoofd gedurende langere perioden in dezelfde houding houdt, en komt vaker voor bij oudere volwassenen.
Raadpleeg een zorgverlener. De behandeling omvat fysiotherapie, zachte nekoefeningen en houdingscorrectie. Raadpleeg een arts als je gevoelloosheid of tintelingen krijgt.
Whiplash of licht nekletsel
Een plotselinge en gewelddadige heen en weer beweging van de nek (meestal als gevolg van een auto-ongeluk van achteren of een sportbotsing), waardoor de spieren en ligamenten van de nek worden uitgerekt en beschadigd.
Het treedt op als nekpijn, stijfheid en hoofdpijn optreden binnen 24 tot 48 uur na een auto-ongeluk, val of plotselinge botsing.
Ga naar een arts om wervelfracturen uit te sluiten. Behoud zachte bewegingen zoals wordt verdragen en vermijd halskragen tenzij voorgeschreven.
Alarmsignalen voor noodgevallen
Als je een of meer van de volgende alarmsignalen ervaart, neem dan onmiddellijk contact op met de hulpdiensten of ga naar de dichtstbijzijnde spoedeisende hulp:
- Nuchale stijfheid gepaard gaande met hoge koorts, ernstige hoofdpijn en gevoeligheid voor licht (vermoedelijke meningitis)
- Nekpijn na een val, auto-ongeluk of direct trauma aan nek of hoofd
- Nekpijn gepaard met gevoelloosheid, tintelingen of zwakte in de armen, handen of vingers
- Moeilijkheden met evenwicht, lopen of het coördineren van armen en benen
- Plotseling verlies van controle over de darmen of de blaas, samen met nekpijn
- Nekpijn gepaard met onverklaarbare problemen met slikken of ademen
Tips voor zelfcontrole en observatie
- Noteer wanneer de pijn begon en of deze volgde op een specifieke gebeurtenis (bijvoorbeeld slapen in een ongemakkelijke houding, werken op de computer).
- Noteer de plaatsen waar je pijn, gevoelloosheid of tintelingen voelt (bijvoorbeeld alleen in de nek, schouders, armen).
- Houd in de gaten hoe nekbewegingen de pijn beïnvloeden (bijvoorbeeld naar links draaien maakt de pijn scherp; naar beneden kijken verzacht de pijn).
- Registreer je schermtijd en dagelijkse houdingsgewoonten en noteer wanneer je pijn erger wordt.
- Noteer eventuele pijnstillers, warmte-/koudetoepassingen of rekoefeningen die je doet en de effectiviteit ervan.
Vragen om aan je arts te stellen
- Straalt de pijn uit naar de schouders, armen of vingers?
- Heb je gevoelloosheid, tintelingen of zwakte in je handen?
- Heb je onlangs een val, auto-ongeluk of nekletsel gehad?
Veelgestelde vragen
'Tekstnek' is een term die wordt gebruikt om nekpijn en spanning te beschrijven die wordt veroorzaakt door langdurig naar mobiele telefoons, tablets of computers te kijken. Om dit te voorkomen, houdt je apparaten dichter bij ooghoogte, houdt je schouders naar achteren, neemt je elke 30 minuten een pauze om uit te rekken en maakt je zachte nekrotaties.
Een ernstig stijve nek waardoor je borst niet met je kin kunt aanraken, wanneer deze gepaard gaat met hoge koorts, hoofdpijn en gevoeligheid voor licht, is een klassiek teken van meningitis. Meningitis is een levensbedreigende bacteriële of virale infectie van de vliezen langs de hersenen en het ruggenmerg, en vereist onmiddellijke medische noodhulp. Bij ernstige, plotselinge of zorgwekkende symptomen neem je contact op met de lokale spoedhulp. In Nederland en de Europese Unie is het alarmnummer 112. Ben je in een ander land, gebruik dan het lokale alarmnummer.
Bij acute nekpijn (binnen de eerste 48 uur na een overbelasting of letsel) kun je gedurende 15 minuten een ijspakking in een handdoek gewikkeld aanbrengen om de ontsteking te verminderen. Bij chronische, doffe of spierpijn kan het aanbrengen van een verwarmingskussen of het nemen van een warme douche helpen om gespannen spieren te ontspannen en de bloedstroom te verbeteren.
