Tổng quan triệu chứng
Nôn ói (Vomiting / Emesis) là phản xạ tống xuất mạnh toàn bộ chất chứa trong dạ dày ra ngoài qua đường miệng, do sự co thắt đồng bộ của cơ hoành và cơ thành bụng dưới sự điều khiển của trung tâm nôn.
Cảm giác thực tế của cơ thể
Co thắt dạ dày dữ dội đẩy ngược thức ăn lên họng, buồn nôn cồn cào, miệng đắng ngắt vị dịch mật màu vàng xanh, người mệt lả vã mồ hôi sau mỗi cơn nôn.
Các nguyên nhân thường gặp & Phân tích
Viêm dạ dày ruột cấp & Ngộ độc thực phẩm
Bệnh lý ngoại khoa cấp tính ổ bụng (Viêm ruột thừa, Tắc ruột, Viêm tụy cấp)
Tăng áp lực nội sọ và Đau nửa đầu Migraine
Nghén nặng thai kỳ (Hyperemesis Gravidarum) hoặc Tác dụng phụ của thuốc
⚠️ Dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm (Cần đi cấp cứu ngay)
- NÔN RA MÁU TƯƠI hoặc chất nôn có màu đen sẫm giống bã cà phê (Xuất huyết tiêu hóa cấp tính)
- Nôn vọt thành tia đột ngột không kèm cảm giác buồn nôn trước đó KÈM đau đầu dữ dội, cứng cổ gáy hoặc nhìn mờ (Tăng áp lực nội sọ)
- Nôn ói dịch màu xanh lá cây đậm (dịch mật) hoặc dịch có mùi phân kèm bụng chướng căng không đánh rắm được (Tắc ruột cấp tính)
- Nôn ói liên tục không thể uống được nước trong > 12-24 giờ ở người lớn hoặc > 6 giờ ở trẻ nhỏ kèm dấu hiệu mất nước nặng
Hướng dẫn tự chăm sóc & Theo dõi tại nhà
- Sau khi nôn, KHÔNG UỐNG NƯỚC NGAY LẬP TỨC: Hãy để dạ dày nghỉ ngơi hoàn toàn 20-30 phút, sau đó bắt đầu nhấp từng ngụm nhỏ dung dịch Oresol hoặc nước lọc (khoảng 5-10ml mỗi 5 phút).
- Súc miệng bằng nước sạch để rửa sạch axit dạ dày bám trên men răng (tránh chải răng ngay vì axit đang làm mềm men răng).
- Khi đã hết nôn được 6-8 tiếng, bắt đầu ăn nhẹ với thức ăn lỏng dễ tiêu (nước cháo loãng, bánh quy khô, chuối chín).
Câu hỏi nên chuẩn bị trước khi gặp bác sĩ
- Nôn ói của tôi là do ngộ độc thức ăn hay bệnh lý ngoại khoa ổ bụng?
- Tôi có cần truyền dịch tĩnh mạch để bù nước và chất điện giải không?
- Tôi có thể sử dụng thuốc chống nôn tiêm hoặc đặt hậu môn nào an toàn?
