Öksürük
Öksürük, solunum yollarını birikmiş salgılardan, yabancı cisimlerden, tozlardan ve diğer tahriş edici maddelerden temizlemeye yardımcı olan önemli bir savunma refleksidir. Çoğunlukla zararsız ve kendiliğinden geçen solunum yolu enfeksiyonlarının bir belirtisi olsa da, kronikleşen veya diğer endişe verici belirtilerle birleşen öksürük, solunum veya dolaşım sisteminin daha ciddi hastalıklarına işaret edebilir.
Bu rahatsızlık kendini nasıl gösterir:
Kuru öksürük (balgamsız), boğazda ve soluk borusunda balgam olmaksızın rahatsız edici bir gıdıklanma, kaşıntı veya yanma hissiyle kendini gösterir. Balgamlı öksürük (üretken) ise solunum yollarında salgı birikmesi hissiyle ilişkilidir ve öksürük nöbetleri sırasında balgam çıkarılır.
Olası Sık Görülen Nedenler
Solunum Yolu Enfeksiyonları (Soğuk Algınlığı, Bronşit)
Akut öksürüğün en yaygın nedenleridir. Viral enfeksiyonlar başlangıçta kuru öksürüğe yol açarken, zamanla balgam çıkarmayla seyreden ıslak öksürüğe dönüşebilir.
Öksürük birkaç gün içinde gelişir; burun akıntısı, boğaz ağrısı, hafif ateş veya halsizlik eşlik eder.
Viral enfeksiyonların çoğu 2-3 hafta içinde kendiliğinden geçer. Öksürük bu süreden sonra azalmazsa veya solunum güçlüğü gelişirse hekime başvurun.
Alerjiler ve Astım
Solunum yollarının alerjenlere (polen, toz, evcil hayvan tüyü) karşı reaksiyonu veya bronşların daralmasına yol açan kronik iltihabıdır (astım).
Öksürük genellikle kuru ve nöbetler halindedir; geceleri, fiziksel aktivite sonrasında veya soğuk hava/alerjenle temasla artar ve hırıltılı solunum eşlik edebilir.
Uygun inhaler tedavilerinin belirlenmesi için göğüs hastalıkları veya alerji uzmanına başvurun.
Acil Durum Belirtileri (Kırmızı Bayraklar)
Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini fark ederseniz derhal en yakın acil servise başvurun veya 112 acil çağrı merkezini arayın:
- Kanlı balgam (hemoptizi) veya pembe, köpüklü balgam çıkarma
- Öksürükle birlikte aniden başlayan şiddetli nefes darlığı veya morarma (dudaklarda ve tırnaklarda mavimsi renk)
- Yüksek ateş, titreme, hızlı solunum ve derin nefes alırken batan göğüs ağrısı
- Ciddi kalp yetmezliği olan veya yabancı cisim yutma/boğulma şüphesi olan bir kişide öksürük
- Belirgin bir neden olmaksızın 8 haftadan uzun süren öksürük (kronik öksürük)
Kendi Kendine Takip ve Belirti İzleme
- Öksürüğün yapısına (kuru veya balgamlı) ve çıkarılan balgamın rengine/kıvamına (şeffaf, sarı, yeşil, kanlı) dikkat edin.
- Bulunduğunuz odaların havasını nemli tutmaya özen gösterin.
- Salgıları yumuşatmak ve boğaz tahrişini hafifletmek için bol miktarda ılık sıvı tüketin.
- Kuru öksürük için bitki çayları veya bal tüketebilirsiniz; balgamlı öksürükte ise gün içinde öksürük refleksini baskılayan ilaçları hekime danışmadan kullanmaktan kaçının.
