Hafıza Sorunları
Hafıza sorunları (unutkanlık), yeni bilgileri öğrenmede, hatırlamada veya geçmişteki olayları geri çağırmada yaşanan güçlüklerdir. Yoğun iş temposu, uykusuzluk, kronik stres veya B12 vitamini eksikliği gibi düzeltilebilir nedenlerden kaynaklanabileceği gibi, yaşlanmaya bağlı demans veya tiroid hastalıklarının da bir belirtisi olabilir.
Bu rahatsızlık kendini nasıl gösterir:
Anahtarları nereye koyduğunu unutma, isimleri hatırlamakta zorlanma, bir odaya ne için girdiğini unutma veya konsantrasyon kurmakta güçlük çekme şeklinde kendini gösterir.
Olası Sık Görülen Nedenler
Kronik Stres, Kaygı ve Uykusuzluk
Zihnin sürekli endişeli olması ve uykuda beynin bilgileri kaydetme (konsolidasyon) sürecinin kesintiye uğramasıdır.
Unutkanlık yoğun çalışma dönemlerinde, sınav haftalarında veya düzensiz uyku düzeniyle birlikte arttıysa uygundur.
Uyku düzeninizi sabitleyin, stres yönetimi teknikleri uygulayın. Geçmeyen dikkat dağınıklığı için psikolojik destek alabilirsiniz.
Vitamin B12 Eksikliği veya Tiroid Yetmezliği
Sinir sistemi sağlığı için kritik olan B12 vitamininin eksik olması veya tiroid hormonlarının az çalışması (hipotiroidi) sonucu beyin fonksiyonlarının yavaşlamasıdır.
Unutkanlığın yanı sıra sürekli yorgunluk, üşüme, kilo alma veya ellerde karıncalanma varsa düşünülmelidir.
Basit bir kan tahlili yaptırarak B12 vitamini ve TSH hormon seviyelerinizi kontrol ettirmek için aile hekiminize başvurun.
Acil Durum Belirtileri (Kırmızı Bayraklar)
Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini fark ederseniz derhal en yakın acil servise başvurun veya 112 acil çağrı merkezini arayın:
- Tanıdık sokaklarda yönünü kaybetme veya kaybolma (özellikle yaşlı bireylerde)
- Unutkanlığa eşlik eden konuşma güçlüğü, kelimeleri bulamama veya anlamsız cümleler kurma
- Kişilikte, davranışlarda veya muhakeme yeteneğinde ani ve belirgin değişiklikler
- Hafıza kaybına eşlik eden yüzde kayma, kolda güçsüzlük veya yürüme zorluğu (inme şüphesi)
- Yakın zamanda geçirilen bir kafa travması sonrası başlayan unutkanlık
Kendi Kendine Takip ve Belirti İzleme
- Günlük yapılacaklar listesi tutun ve önemli işleri takvime kaydedin.
- Bulmaca çözme, kitap okuma veya yeni bir dil öğrenme gibi zihinsel egzersizler yapın.
- Günde en az 7-8 saat kaliteli uyumaya özen gösterin.