Uykusuzluk (İnsomnia)
Uykusuzluk veya insomni; uykuya dalmakta zorluk, uykuyu sürdürememe (gece sık uyanma) veya sabah çok erken uyanıp tekrar uyuyamama durumudur. Yetersiz veya kalitesiz uyku, gün içinde halsizlik, odaklanma güçlüğü ve sinirliliğe yol açar.
Bu rahatsızlık kendini nasıl gösterir:
Yatakta saatlerce dönme, zihni susturamama, uyanıldığında dinlenmemiş hissetme ve gün boyu süren yorgunluk hissi eşlik eder.
Olası Sık Görülen Nedenler
Stres ve Yoğun Zihinsel Aktivite
Günlük endişeler, iş stresi veya kaygı bozukluklarının uyku hormonlarının (melatonin) salınımını baskılamasıdır.
Yatağa girildiğinde günün olayları hakkında aşırı düşünme başlar, kalp atışları hafif hızlanabilir ve uykuya geçiş gecikir.
Stres yönetimi, bilişsel davranışçı terapi yöntemleri için bir psikolog veya psikiyatriste başvurabilirsiniz.
Hatalı Uyku Hijyeni ve Kafein Kullanımı
Yatmadan hemen önce telefon/bilgisayar ekranına bakmak, geç saatlerde kahve içmek veya düzensiz yatış saatleridir.
Mavi ışık melatonini baskılar, geç saatte alınan kafein ise uyarıcı etki göstererek uykuyu geciktirir.
Uyku hijyeni kurallarını en az 2 hafta boyunca kararlılıkla uygulayın. Sonuç alamazsanız hekime danışın.
Acil Durum Belirtileri (Kırmızı Bayraklar)
Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini fark ederseniz derhal en yakın acil servise başvurun veya 112 acil çağrı merkezini arayın:
- Uykusuzlukla birlikte şiddetli horlama, uykuda nefes kesilmesi veya nefessiz uyanma (Uyku Apnesi şüphesi)
- Gün içinde normal aktiviteleri yaparken (örn. araç kullanırken) aniden uyuyakalma (Narkolepsi şüphesi)
- Uykusuzluğun derin bir depresyon, aşırı kaygı veya halüsinasyonlarla birlikte seyretmesi
Kendi Kendine Takip ve Belirti İzleme
- Hafta sonları dahil olmak üzere her gün aynı saatte yatın ve aynı saatte uyanın.
- Yatmadan en az 1 saat önce telefon, tablet ve televizyon gibi mavi ışık kaynaklarıyla bağı koparın.
- Yatak odanızın sessiz, karanlık ve serin (yaklaşık 18-20°C) olmasını sağlayın.
