อาการปวดศีรษะ (ไมเกรน / ปวดศีรษะจากความเครียด)

ภาพรวมของอาการ

อาการปวดศีรษะ (Headache) เป็นหนึ่งในอาการทางระบบประสาทที่พบบ่อยที่สุด ส่วนใหญ่จัดอยู่ในกลุ่มอาการปวดศีรษะปฐมภูมิที่ไม่เป็นอันตรายถึงชีวิต เช่น ปวดศีรษะจากความตึงตัวของกล้ามเนื้อหรือไมเกรน อย่างไรก็ตาม อาการปวดศีรษะที่เกิดขึ้นอย่างรุนแรงเฉียบพลันอาจเป็นสัญญาณเตือนของโรคหลอดเลือดสมองแตกหรือการติดเชื้อในระบบประสาท

ความรู้สึกจริงเมื่อเกิดอาการ

รู้สึกปวดตื้อๆ เหมือนมีแถบผ้ารัดรอบศีรษะ ปวดตุบๆ ข้างเดียวตามจังหวะชีพจร หรือปวดเสียวแปลบเหมือนไฟช็อตร่วมกับคลื่นไส้ ตาพร่ามัว และไวต่อแสงจ้าหรือเสียงดัง

สาเหตุที่พบบ่อยและการวิเคราะห์

⚠️ สัญญาณอันตรายที่ต้องพบแพทย์ด่วน (Red Flags)

• อาการปวดศีรษะรุนแรงเฉียบพลันที่สุดในชีวิต (Thunderclap Headache) ปวดพีคสูงสุดในเวลาไม่ถึง 1 นาที (สงสัยหลอดเลือดสมองโป่งพองแตก)
• ปวดศีรษะร่วมกับมีไข้สูง คอแข็งเกร็ง ก้มคอคางชิดอกไม่ได้ สับสน ซึมลง (สงสัยเยื่อหุ้มสมองอักเสบ)
• ปวดศีรษะร่วมกับอาการอ่อนแรงครึ่งซีก ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด หรือมองเห็นภาพซ้อน (สงสัยโรคหลอดเลือดสมอง Stroke)
• ปวดศีรษะครั้งแรกในผู้ที่มีอายุมากกว่า 50 ปี หรือในผู้ป่วยที่มีประวัติโรคมะเร็ง

คำแนะนำการดูแลตนเองและสังเกตอาการที่บ้าน

• นอนพักผ่อนในห้องที่เงียบ มืด และมีอากาศถ่ายเทสะดวก ประคบเย็นบริเวณหน้าผากหรือขมับ
• จิบน้ำเปล่าอุณหภูมิห้องให้เพียงพอ หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ กาแฟปริมาณมาก และอาหารรสจัด
• จดบันทึกไดอารี่อาการปวดศีรษะ (วัน เวลา อาหารที่ทาน และระยะเวลาที่ปวด) เพื่อนำไปปรึกษาแพทย์

คำถามที่ควรเตรียมเพื่อสอบถามแพทย์

• อาการปวดศีรษะของฉันจัดอยู่ในกลุ่มใด และจำเป็นต้องตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์หรือ MRI สมองหรือไม่?
• ยาตัวใดที่เหมาะสมที่สุดสำหรับการระงับอาการปวด และฉันจำเป็นต้องเริ่มยาป้องกันไมเกรนหรือไม่?
• มีพฤติกรรมหรืออาหารชนิดใดที่ควรหลีกเลี่ยงเป็นพิเศษเพื่อไม่ให้กระตุ้นอาการ?